مالیات خانه‌های خالی در ۱۴۰۴؛ درآمد ناچیز ۷ میلیارد تومانی و چالش‌های اجرای قانون

 به نقل از خبرگزاری تسنیم ، مالیات بر خانه‌های خالی به عنوان یکی از ابزارهای مهم تنظیم بازار مسکن، با هدف مقابله با احتکار واحدهای مسکونی، افزایش عرضه و کنترل قیمت‌ها طراحی شده است. با این حال، بررسی عملکرد این پایه مالیاتی در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که هنوز فاصله زیادی تا تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده وجود دارد.

بر اساس آمارهای رسمی، مجموع درآمد دولت از محل مالیات خانه‌های خالی در سال ۱۴۰۴ تنها حدود ۷ میلیارد تومان بوده است؛ رقمی که در مقایسه با ظرفیت بازار مسکن کشور بسیار ناچیز ارزیابی می‌شود و بیانگر ضعف در شناسایی و اجرای این قانون است.

قانون مالیات بر خانه‌های خالی از سال ۱۳۹۹ و در قالب اصلاح ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم اجرایی شد. هدف اصلی این قانون، افزایش درآمد دولت نبوده، بلکه سیاست‌گذار تلاش کرده است با ایجاد هزینه برای نگهداری واحدهای بلااستفاده، مالکان را به عرضه املاک خود در بازار فروش یا اجاره ترغیب کند.

با وجود گذشت چند سال از اجرای این قانون، آمارها نشان می‌دهد تعداد زیادی از واحدهای خالی هنوز شناسایی نشده‌اند و فرآیند وصول مالیات نیز با مشکلات متعددی روبه‌رو است. کارشناسان معتقدند مهم‌ترین مانع اجرای موفق این قانون، نبود اطلاعات دقیق و به‌روز در سامانه ملی املاک و اسکان است.

در همین راستا، قانون‌گذار با اصلاحات جدید، شهرداری‌ها را موظف کرده است واحدهای خالی را شناسایی و اطلاعات آن‌ها را برای بررسی و دریافت مالیات در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار دهند. هدف از این اقدام، تقویت فرآیند شناسایی و افزایش اثربخشی این پایه مالیاتی است.

کارشناسان حوزه مسکن بر این باورند که موفقیت مالیات بر خانه‌های خالی بیش از آنکه به نرخ مالیات وابسته باشد، به شناسایی دقیق، تبادل اطلاعات بین دستگاه‌ها و اجرای قاطع قانون بستگی دارد. در صورت رفع ضعف‌های اطلاعاتی و اجرایی، این ابزار می‌تواند نقش مؤثری در افزایش عرضه مسکن و کاهش التهاب بازار ایفا کند.